Vandaag heeft de eerste deelnemer meegedaan aan het MRI-onderzoek van het NMCB. Daarmee is een belangrijke stap gezet in onderzoek naar de hersenen van mensen met ME/CVS en post-acute infectiesyndromen (PAIS), zoals post-COVID. Met deze scans meten we de microstructuur, bloedtoevoer, metabolieten en netwerkactiviteit in de hersenen. Dit MRI-onderzoek heeft plaatsgevonden bij het Donders Centrum voor Cognitieve Neuroimaging van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Later dit jaar starten deze MRI-scans ook bij Amsterdam UMC en Leiden UMC.
Verschillende projecten binnen het ZonMW onderzoekprogramma ME/CVS zullen deze data gaan analyseren. Een van deze projecten staat onder leiding van dr. Marieke van der Schaaf. Haar onderzoeksteam onderzoekt hoe veranderingen in de hersenen samenhangen met problemen met concentreren, onthouden en helder denken bij mensen met ME/CVS en PAIS.
Waarom dit onderzoeksproject?
Veel mensen met ME/CVS en PAIS hebben moeite met concentreren, onthouden en helder denken. Sommige mensen merken dat zij gesprekken moeilijk kunnen volgen, sneller dingen vergeten of dat hun denken ineens veel trager verloopt. Deze klachten worden ook wel brain fog genoemd. Deze problemen kunnen een grote invloed hebben op het dagelijks leven. Toch weten we nog niet goed waardoor ze ontstaan.
Wat onderzoeken we?
In dit onderzoek maken we MRI-scans van de hersenen. Daarnaast geven deelnemers op vragenlijsten aan hoeveel problemen zij ervaren met concentreren, onthouden en helder denken. Ook doen deelnemers korte testen die het denkvermogen meten en geven zij bloed af.
We onderzoeken hoe veranderingen in de hersenen samenhangen met veranderingen in het denkvermogen, maar ook hoe deze samenhangen met veranderingen in bloedwaarden die te maken hebben met het afweersysteem en energiehuishouding. Op die manier hopen we beter te begrijpen wat er in het lichaam en de hersenen gebeurt bij mensen met ME/CVS en PAIS.
Wat wordt er gemeten met de MRI-scans?
Een MRI-scan maakt gedetailleerde beelden van de hersenen. We gebruiken nieuwe methoden waarmee we verschillende aspecten van de hersengezondheid kunnen onderzoeken. We kijken bijvoorbeeld naar:
- de bloedtoevoer naar en de doorbloeding van de hersenen;
- de kwaliteit van de witte stof banen in de hersenen. Dit zijn de verbindingen tussen de verschillende hersencellen waardoor hersencellen met elkaar kunnen communiceren;
- ijzerophopingen in de hersenen en de grootte van verschillende hersengebieden;
- de aanwezigheid van bepaalde stofjes (‘metabolieten’) in de hersenen; Deze metingen zeggen iets over hoe goed hersencellen functioneren en of er aanwijzingen zijn voor ontstekingsactiviteit in de hersenen.
- de activiteit van netwerken in de hersenen.
Hiermee willen we in kaart brengen welke veranderingen er in de hersenen zijn bij mensen met ME/CVS en PAIS.
Waarom is dit belangrijk?
De problemen met denken en concentreren die mensen met ME/CVS en PAIS ervaren, zijn niet altijd zichtbaar met de testen die nu in de zorg worden gebruikt. Onderzoekers denken dat de veranderingen bij deze ziekten vaak klein zijn en daarom moeilijk te zien. Ze kunnen bijvoorbeeld samenhangen met de manier waarop de hersenen energie gebruiken, met de doorbloeding of met de samenwerking tussen verschillende hersengebieden.
Door hersenscans, bloedonderzoek en testen van het denkvermogen met elkaar te combineren, hopen onderzoekers deze veranderingen beter zichtbaar te maken. Die kennis kan helpen om problemen met denken en concentreren beter te herkennen en te meten. Ook kan zij bijdragen aan meer inzicht in de ziekte en op langere termijn aan nieuwe behandelingen.
Wilt u ook deelnemen?
Het MRI-onderzoek is onderdeel van het Nederlandse ME/CVS Cohort en Biobank (NMCB). Wanneer u zich aanmeldt voor het NMCB-onderzoek, vragen we of u ook interesse heeft om mee te doen aan het MRI-onderzoek.
Geeft u aan dat u hierin geïnteresseerd bent? Dan ontvangt u meer informatie over het MRI-onderzoek. Daarna kunt u rustig beslissen of u ook aan dit onderdeel wilt deelnemen. Deelname aan het MRI-onderzoek is vrijwillig.
Wilt u meer weten over dit onderzoeksproject? Lees dan meer over het onderzoeksproject ‘Wat er in het brein gebeurt bij concentratieproblemen bij ME/CVS‘ of bekijk de informatiebrochure over het MRI-onderzoek.